Beynəlxalq Dənizçilik Təşkilatı: Dənizçilər və gəmilər geosiyasi mübarizə alətinə çevriliblər

BMT-nin Beynəlxalq Dənizçilik Təşkilatı (IMO) rəhbərinin sözlərinə görə, Birləşmiş Ştatlar və İran arasındakı münaqişə nəticəsində Hörmüz boğazında gəmilərin blokadaya alınması gəmilərin və dənizçilərin “geosiyasi mübahisələrdə alətə” çevrildiyini nümayiş etdirib.

1xeber.media təşkilatın məlumatına istinadla xəbər verir ki, fevral ayının 28-də münaqişə başlayandan bəri şimaldan İranla həmsərhəd olan Körfəzdə 20 minə qədər dənizçi təxminən 2000 gəmidə qalıb və dar su yolundan təhlükəsiz şəkildə keçə bilməyib.

IMO-nun Baş katibi Arsenio Dominquez bazar ertəsi Təhlükəsizlik Şurasında keçiriləcək dəniz təhlükəsizliyi ilə bağlı əsas iclasdan əvvəl bildirib: “Dəniz təhlükəsizliyi gəmilərin, limanların, dənizçilərin və dəniz infrastrukturunun piratçılıq, terrorizm və kiberhücumlar kimi hər hansı bir təhlükəsizlik təhdidindən qorunmasını əhatə edir. Bu, sahil xəttinə malik dövlətlər üçün əlavə olaraq, dəniz, gəmilər, liman və ya sahillərlə bağlı ola biləcək geniş qanunsuz fəaliyyətləri, o cümlədən silah və narkotik ticarəti, vəhşi təbiətin qanunsuz ticarəti, xam neft oğurluğu, insan alveri və qaçaqmalçılığı, zəhərli tullantıların qanunsuz atılmasını da əhatə edir.

IMO rəhbəri vurğulayıb: “Dəniz təhlükəsizliyi vacibdir, çünki qlobal ticarəti qoruyur, dənizçilərin təhlükəsizliyini və təchizat zəncirlərinin fəaliyyətini təmin edir. Dəniz təhlükəsizliyi və dəniz inkişafı olmadan davamlı inkişaf mümkün olmur.”

Hörmüz boğazındakı mövcud böhranın gəmiçilik və dənizçilər üçün yaratdığı təhlükə barədə danışan IMO rəhbəri deyib: “Bu, gəmilərin və heyətlərin münaqişə zonalarında yüksək dərəcədə təsir altında olduğunu və tez-tez geosiyasi mübahisələrdə təsir gücünə çevrildiyini göstərir. Kommersiya gəmiçiliyi əsassız olaraq hədəfə alınıb, saxlanılıb və ya hücuma məruz qalıb ki, bu da naviqasiya azadlığının nə qədər kövrək ola biləcəyini vurğulayır”.

Arsenio Dominquez bu məsələdə məlumat mübadiləsinin əhəmiyyətini qeyd edərək bildirib ki, dezinformasiya və yanlış məlumat risk əsaslı səyahət planlaşdırmasını olduqca çətinləşdirə bilər. Gəmi operatorları və şirkətləri münaqişə bölgəsindən və ya oradan hər hansı bir səyahətdən əvvəl risk qiymətləndirmələrinin aparılmasını təmin etməlidir.

IMO-nin Baş katibi vurğulayıb: “Təşkilatımız dövlətlərə təhlükəsizlik təhdidlərinə hazırlaşmaq, onlara qarşı durmaq və cavab vermək potensiallarını artırmaqda dəstək olmaq üçün beynəlxalq tərəfdaşlarla işləyir. Bu iş müvafiq BDT təhlükəsizlik alətlərinin mənalı şəkildə tətbiqinə, effektiv məlumat mübadiləsinə, regional əməkdaşlıq və koordinasiyaya, hüquqi-qanunvericilik islahatlarına (məsələn, cinayət əməllərini təqib etmək üçün milli qanunvericilik) yönəlib. IMO beynəlxalq hüquq vasitəsilə naviqasiya azadlığını təşviq etmək, dəniz böhranlarına diplomatik cavabları asanlaşdırmaq, dənizçilərin təhlükəsizliyi və humanitar müdafiəni müdafiə etmək və həssas dövlətlər üçün dəniz potensialının gücləndirilməsini dəstəkləmək üzərində işləyir”.