Вернуться назад Распечатать

Tıxacda boğulan əsəblər...

Bakı şəhərinin küçə və prospektlərində hər gün yaşanan nəqliyyat sıxlığı artıq sadəcə vaxt itkisi deyil, həm də ciddi bir sosial-psixoloji problemə çevrilib. Səhər və axşam pik saatlarında metronun platformalarında, avtobus dayanacaqlarında yaşanan izdiham və yollardakı kilometrlərlə uzanan tıxaclar insanların gündəlik əhval-ruhiyyəsinə və psixi sağlamlığına birbaşa mənfi təsir göstərir.

Redaksiyamızın apardığı müşahidələr və sərnişinlər arasında keçirdiyimiz rəy sorğuları göstərir ki, ictimai nəqliyyatda sərnişinlər arasında yaranan aqressiya son dövrlər görünməmiş dərəcədə artıb. Avtobusa minmək üçün edilən fiziki mübarizə, salon daxilindəki sıxlıq və mənzil başına vaxtında çata bilməmək qorxusu insanlarda xroniki gərginlik yaradır.

Psixoloqların fikrincə, saatlarla tıxacda qalan və ya havasız avtobusda hərəkətsiz dayanan fərdlərin bədənində stress hormonu olan kortizolun səviyyəsi kəskin yüksəlir. Nəticədə, ən kiçik bir toxunuş, yaxud bir kəlmə söz ictimai nəqliyyatda böyük münaqişələrə, söz davasına və hətta fiziki qarşıdurmalara yol açır. Sərnişinlər bəzən öz aqressiyalarını tamamilə günahsız olan sürücülərin və ya digər sərnişinlərin üzərinə tökürlər. Bu gərginlik zəncirvari reaksiya ilə iş yerlərinə və ailələrə də daşınır; səhər işə əsəbi başlayan əməkdaşın gün ərzində məhsuldarlığı düşür, axşam evə yorğun və gərgin qayıdan valideyn isə ailə daxilində səbirsiz davranır.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, bu sosial aqressiyanın azaldılması üçün təbii ki, nəqliyyat infrastrukturunun təkmilləşdirilməsi vacibdir, lakin fərdlərin də öz emosiyalarını idarə etməyi öyrənməsi və ictimai yerlərdə bir-birinə qarşı daha anlayışlı yanaşması qaçılmaz bir zərurətdir.