Вернуться назад Распечатать

8 avqust sazişinin pərdəarxası: Qlobal oyunçuların Qafqazdakı maraq balansı

Cənubi Qafqazda onilliklər boyu davam edən hərbi-siyasi gərginliyi iqtisadi tərəfdaşlıqla əvəz edən tarixi 8 avqust Vaşinqton razılaşmasının icrasından düz bir il ötür

1xeber.media xəbər verir ki,ötən il məhz bu tarixdə ABŞ Prezidenti Donald Trampın vasitəçiliyi ilə imzalanan Birgə Bəyannamə, yalnız sərhədlərin toxunulmazlığını təsbit etmədi, həm də regionun qlobal ticarət xəritəsindəki yerini kökündən dəyişdirdi 
Jurnalist korpusunun əldə etdiyi son məlumatlar və bir illik monitorinqin pərdəarxası məqamları:
Qlobal oyunçuların maraq balansı: Vaşinqtonun gətirdiyi zəmanət
Ekspertlərin rəyinə görə, Vaşinqton sənədinin ratifikasiya prosesinə gedən yol, xarici siyasi mərkəzlərin regiondakı təsir rəqabətini xeyli neytrallaşdırıb. ABŞ-ın sülh prosesindəki birbaşa qarantlığı, Qərb investisiyalarının regionun enerji və nəqliyyat sektoruna axınını sürətləndirib. Razılaşmanın bəndlərinə uyğun olaraq, tərəflər arasında hərbi ritorikanın minimuma endirilməsi və şərti sərhədlərdə birmənalı olaraq sabitliyin qorunması son bir ildə hər iki ölkədə biznes mühitinin canlanmasına səbəb olub.
Böyük İpək Yolunun yeni nəfəsi: Zəngəzur və regional dəhlizlər
Sazişin imzalanmasından sonra ən böyük irəliləyiş regional kommunikasiyaların açılması istiqamətində qeydə alınıb. Bir il ərzində tərəflər arasında nəqliyyat infrastrukturunun texniki parametrləri tam razılaşdırılıb
Yük daşımalarında şəffaflıq: Beynəlxalq audit şirkətlərinin nəzarəti altında keçid məntəqələrinin hüquqi tənzimlənməsi başa çatıb.
Ticarətin şaxələndirilməsi: Azərbaycan ərazisindən Ermənistana benzin və dizellə yanaşı, tikinti materialları və kənd təsərrüfatı məhsullarının daşınması, hər iki tərəfdaş üçün logistik xərcləri təxminən 30% azaldıb.
Qlobal layihələr: Orta Dəhlizin tərkib hissəsi olan bu yeni xətlər Şərqlə Qərb arasında ən qısa tranzit marşrutu kimi xarici logistika şirkətlərinin diqqət mərkəzindədir.
İrəvanın hüquqi öhdəliyi: Konstitusiya masası və növbəti addımlar
Bütün bu iqtisadi dividendlərə baxmayaraq, diplomatik kulislərdə əsas müzakirə mövzusu yenə də Ermənistanın üzərinə götürdüyü daxili hüquqi islahatlardır. Bakı bəyan edir ki, iqtisadi əlaqələrin hüquqi təminatı və sülhün geriyədönməzliyi Ermənistan Konstitusiyasından Azərbaycana qarşı bütün növ ərazi iddialarının çıxarılması ilə birbaşa bağlıdır.
Vaşinqtonda əldə olunan razılaşmaya əsasən, İrəvan rəhbərliyinin bu islahatları reallaşdırmaq öhdəliyi var və növbəti aylarda keçirilməsi planlaşdırılan daxili referendum sülhün taleyini tam həll edəcək.