Вернуться назад Распечатать

Qlobal Nəqliyyat Müharibələrində Yeni Ox: Orta Dəhliz və Xəzərdə müştərək donanma strategiyası

Prezident İlham Əliyevin Daşkənddə bəyan etdiyi kimi, Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqaz artıq ayrı-ayrı coğrafi vahidlər deyil, vahid geosiyasi və geoiqtisadi məkana çevrilir. Bu bəyanatın arxasında dayanan ən mühüm qlobal komponent isə Şərqlə Qərbi birləşdirən "Orta Dəhliz" (Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu) layihəsidir. Dünyanın ən böyük iqtisadi güclərindən olan Çinin Mərkəzi Asiya vasitəsilə Avropaya çıxış yolları axtardığı, ənənəvi şimal yollarının isə sanksiyalar səbəbindən bağlandığı bir dövrdə Bakı-Daşkənd xətti qlobal ticarətin əsas magistralına çevrilməkdədir.

1xeber.media xəbər verir ki,Özbəkistan dünyada okeana birbaşa çıxışı olmayan (ikiqat quru dövləti) yeganə ölkələrdən biridir, lakin onun nəhəng sənaye və kənd təsərrüfatı istehsalı var. Azərbaycan isə Xəzər dənizindəki ən böyük ticarət limanına və Avropaya uzanan dəmir yolu şəbəkəsinə sahibdir. Səfər zamanı iki ölkə arasında tranzit yüklərin həcminin artırılması üçün əlavə gömrük və tarif güzəştlərinin tətbiqi, həmçinin Xəzər dənizində birgə donanmanın yaradılması layihəsinin sürətləndirilməsi qərara alınıb. Ötən il iki ölkə arasındakı tranzit yükdaşımaları 1.4 milyon tona çatıb, bu il isə artım tempi yüksələn xəttlə davam edir. İnşası davam edən Çin-Qırğızıstan-Özbəkistan dəmir yolunun gələcəkdə birbaşa Orta Dəhlizə inteqrasiya olunması, Avropa İttifaqının da diqqət mərkəzindədir. Belə ki, Aİ özünün "Global Gateway" strategiyası çərçivəsində bu dəhlizə milyardlarla avro investisiya ayırmağı planlaşdırır. Bu geosiyasi əməkdaşlıq Özbəkistanın Avropa bazarlarına 15 gün ərzində, ən ucuz və təhlükəsiz yolla çıxmasını təmin edərkən, Azərbaycanın isə sadəcə enerji resursları ilə deyil, həm də qlobal logistika qovşağı (habı) kimi dünya miqyasında geosiyasi çəkisini və tranzit gəlirlərini dəfələrlə artıracaq.