“Hersoqun Bakı səfəri: Azərbaycan İsrail münasibətlərində strateji mesaj”

1xeber.media xəbər verir ki, İsrail Prezidenti İsxaq Hersoqun oktyabrın 14-də Bakıda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə görüşü iki ölkə arasında otuz ildən artıq müddətdə formalaşmış münasibətləri yenidən gündəmə gətirdi. Yaxın Şərqdə gərginliyin davam etdiyi, regional siyasi münasibətlərin mürəkkəbləşdiyi bir vaxtda keçirilən görüş Azərbaycanla İsrailin əməkdaşlığı davam etdirmək niyyətini ortaya qoydu.

Hersoq Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirənin (AQEM) VII Zirvə Toplantısında iştirak etmək üçün Azərbaycana gəlmişdi. Bakıda müxtəlif ölkələrin liderlərini və yüksəkvəzifəli rəsmilərini bir araya gətirən toplantı çərçivəsində İsrail Prezidenti İlham Əliyevlə görüşərək ikitərəfli əlaqələri və regional məsələləri müzakirə etdi.

İsrail Prezidentinin ofisinin məlumatına görə, danışıqlarda strateji əməkdaşlığın genişləndirilməsi, bölgədəki son hadisələr, sabitlik və təhlükəsizlik məsələləri diqqət mərkəzində olub.

Hersoq səmimi qəbula görə İlham Əliyevə təşəkkür edərək Azərbaycanla münasibətlərə xüsusi önəm verdiklərini bildirib. O, iki ölkə arasındakı əlaqələrdən danışarkən belə deyib:

“İsrail və Azərbaycan arasında uzun illər ərzində formalaşmış və mürəkkəb dövrlərdə də öz əhəmiyyətini sübut etmiş xüsusi münasibətlər mövcuddur”.

Bu sözlər Bakıda keçirilən görüşün əsas məqamlarından biri idi. Danışıqların yekununda yeni saziş elan olunmasa da, tərəflər illər ərzində qurulmuş əməkdaşlığın davam etdirilməsində maraqlı olduqlarını nümayiş etdirdilər.

Hersoq Azərbaycanın AQEM-ə sədrliyinin 2026–2028-ci illər üçün uzadılması münasibətilə İlham Əliyevi də təbrik edib. Azərbaycan Prezidentinin rəsmi məlumatında isə təşkilata üzv ölkələr arasında etimadın möhkəmləndirilməsi və əməkdaşlığın genişləndirilməsi istiqamətində aparılan işlərə diqqət çəkilib.

Azərbaycanla İsrail arasında diplomatik münasibətlər 1992-ci ilin aprelində, ölkəmiz müstəqilliyini bərpa etdikdən qısa müddət sonra qurulub. İsrail 1993-cü ildə Bakıda səfirliyini açıb. Azərbaycan isə 2023-cü ilin martında Təl-Əvivdə səfirliyinin açılışını həyata keçirib. Bu addım uzun illər ərzində inkişaf edən münasibətlərdə mühüm mərhələ olub.

İki ölkə arasında əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindən biri energetikadır. Azərbaycan İsrailin mühüm xam neft təchizatçılarından biridir. Bununla yanaşı, İsrail şirkətləri Azərbaycanda kənd təsərrüfatı, texnologiya və digər sahələrdə fəaliyyət göstərir.

Müdafiə sahəsində əlaqələr də mühüm yer tutur. İsrail Azərbaycana hərbi texnika və texnologiya tədarük edən ölkələrdəndir. Bu əməkdaşlıq xüsusilə Azərbaycanın İranla həmsərhəd olması səbəbindən beynəlxalq diqqət çəkir.

İran Azərbaycanla İsrail arasında təhlükəsizlik sahəsindəki yaxın əlaqələrdən narahatlığını dəfələrlə ifadə edib. Bakı isə xarici siyasətində milli maraqlarını əsas götürdüyünü vurğulayaraq müxtəlif ölkələrlə münasibətlərini müstəqil şəkildə inkişaf etdirməyə çalışır.

Azərbaycanın ən yaxın müttəfiqlərindən biri olan Türkiyə ilə İsrail arasında münasibətlər isə Qəzzadakı müharibə fonunda ciddi şəkildə gərginləşib. Buna baxmayaraq, Bakı Ankara ilə strateji müttəfiqliyini qorumaqla yanaşı, İsraillə əməkdaşlığını da davam etdirir.

Bu vəziyyət Azərbaycanın regional diplomatiyada tutduğu mövqeni daha aydın göstərir. Bakı bir-biri ilə ciddi fikir ayrılıqları yaşayan dövlətlərlə münasibətlərini ayrı-ayrılıqda qurur və qarşılıqlı maraqların olduğu sahələrdə əməkdaşlıq imkanlarını saxlayır.

Hersoqun səfəri yalnız Azərbaycan Prezidenti ilə görüşdən ibarət olmayıb. O, Bakıda Bəhreynin xarici işlər naziri Əbdüllətif bin Rəşid Əl-Zayani ilə də görüşüb. İsrail Prezidentinin ofisinin məlumatına görə, danışıqlarda İbrahim razılaşmaları və regional əməkdaşlığın genişləndirilməsi imkanları müzakirə edilib.

Azərbaycan üçün AQEM Zirvə Toplantısına ev sahibliyi etmək müxtəlif siyasi mövqelərə malik dövlətlərin nümayəndələrini bir araya gətirmək baxımından əhəmiyyətli idi. İsrail üçün isə bu toplantı həm Azərbaycanla əlaqələri möhkəmləndirmək, həm də digər regional tərəfdaşlarla birbaşa təmaslar aparmaq imkanı yaratdı.

Hersoqla Əliyevin görüşündən sonra yeni böyük razılaşma açıqlanmadı. Lakin Azərbaycan–İsrail münasibətlərinin əhəmiyyəti yalnız imzalanan sənədlərlə ölçülmür. İki ölkəni uzun illərdir enerji ticarəti, müdafiə əməkdaşlığı, iqtisadi maraqlar və müntəzəm siyasi dialoq birləşdirir.

Regional qarşıdurmaların diplomatik münasibətləri çətinləşdirdiyi bir dövrdə iki prezidentin Bakıda görüşməsi tərəflərin bu əlaqələri qorumaq və inkişaf etdirmək niyyətini bir daha göstərdi.

Hersoqun səfəri Azərbaycanla İsrail arasında tərəfdaşlığın yalnız keçmiş əməkdaşlığa deyil, bu gün də davam edən ortaq maraqlara əsaslandığını nümayiş etdirdi. Bakı görüşü iki ölkənin fərqli regional şəraitə və diplomatik çətinliklərə baxmayaraq, münasibətlərini davam etdirməkdə qərarlı olduqlarını göstərdi.

Azİz Beynəlxalq Assosiasiyasının Vitse-Prezidenti , Dona Qrasiya Diplomatiya mərkəzinin sədri Səadət Şükürova