Azərbaycan və Ukrayna arasında münasibətlər tarixən dostluq və qarşılıqlı hörmət
prinsiplərinə əsaslanmışdır. Hər iki ölkə keçmiş Sovet İttifaqı məkanında yerləşməklə oxşar
inkişaf mərhələlərindən keçmiş, müstəqillik əldə etdikdən sonra isə beynəlxalq münasibətlər
sistemində öz mövqelərini gücləndirməyə çalışmışdır. Bu baxımdan siyasi dialoq daim aktiv
olmuş, qarşılıqlı səfərlər və beynəlxalq platformalarda əməkdaşlıq münasibətlərin
möhkəmlənməsinə xidmət etmişdir.
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin Azərbaycan Respublikasına həyata keçirdiyi
son səfər regionda və daha geniş geosiyasi məkanda diqqətlə izlənilən mühüm hadisələrdən
biridir. Bu səfər yalnız iki ölkə arasında münasibətlərin inkişafı baxımından deyil, həm də
Avrasiya məkanında dəyişən siyasi və iqtisadi balans kontekstində xüsusi əhəmiyyət kəsb
edir.
Prezident Zelenskinin bu səfəri ilk növbədə siyasi baxımdan mühüm mesajlar daşıyır.
Müasir dövrdə Ukraynanın üzləşdiyi təhlükəsizlik çağırışları fonunda Azərbaycan kimi strateji
tərəfdaşla əlaqələrin gücləndirilməsi rəsmi Kiyev üçün prioritet istiqamətlərdən biridir. Eyni
zamanda, Azərbaycan da öz növbəsində beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinin
qorunmasına daim dəstək verdiyini nümayiş etdirir. Bu çərçivədə iki ölkə arasında qarşılıqlı
siyasi dəstək və diplomatik həmrəylik xüsusi vurğulanır.
Səfərin iqtisadi aspekti də xüsusi diqqətə layiqdir. Azərbaycan regionun enerji
mərkəzlərindən biri kimi Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır. Ukrayna isə öz
növbəsində enerji tranziti və logistika imkanları baxımından strateji mövqeyə malikdir. Bu
baxımdan tərəflər arasında enerji, nəqliyyat və infrastruktur sahələrində əməkdaşlığın
genişləndirilməsi perspektivləri müzakirə olunmuşdur. Xüsusilə Orta Dəhliz layihəsi
çərçivəsində Azərbaycan üzərindən keçən nəqliyyat marşrutlarının Ukrayna ilə inteqrasiyası
gələcək əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar açır.
Ticarət-iqtisadi münasibətlərə gəldikdə isə, son illərdə müəyyən dalğalanmalara
baxmayaraq, iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin artırılması üçün geniş potensial
mövcuddur. Kənd təsərrüfatı məhsulları, sənaye malları və texnologiya sahəsində əməkdaşlıq
prioritet istiqamətlər kimi çıxış edir. Bundan əlavə, Azərbaycanın yenidən qurulan azad edilmiş
ərazilərində Ukrayna şirkətlərinin iştirak imkanları da gündəmdə olan məsələlərdəndir.
Humanitar və mədəni əlaqələr də münasibətlərin mühüm tərkib hissəsidir. Ukraynada
yaşayan azərbaycanlı diasporu və Azərbaycanda fəaliyyət göstərən ukraynalı icma iki xalq
arasında körpü rolunu oynayır. Təhsil, mədəniyyət və elm sahəsində əməkdaşlıq əlaqələrin
dərinləşdirilməsinə töhfə verir.
Münasibətlərin bugünkü vəziyyətini ümumilikdə müsbət və inkişafyönlü kimi
qiymətləndirmək olar. Hər iki ölkə beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində də bir-birini dəstəkləyir və
ortaq maraqlar əsasında fəaliyyət göstərir. Xüsusilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və digər
çoxtərəfli platformalarda əməkdaşlıq bu münasibətlərin institusional əsaslarını gücləndirir.
Ukrayna Prezidentinin Azərbaycana səfəri iki ölkə arasında münasibətlərin yeni
mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir. Bu səfər həm siyasi dialoqun intensivləşdirilməsi, həm
də iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi baxımından mühüm platforma rolunu oynayır.
Mövcud geosiyasi şəraitdə Azərbaycan və Ukrayna arasında strateji tərəfdaşlığın daha da
inkişaf edəcəyi gözlənilir ki, bu da regionda sabitlik və əməkdaşlıq üçün əlavə imkanlar
yaradacaqdır.
Cavad Cəlilov,
Sabirabad RİH başçısının Qalağayın kənd inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndəsi
