Səhiyyə Nazirliyində Yeni Era: Struktur İnqilabından Sonra Azərbaycan Tibbini Nələr Gözləyir?
Azərbaycanın səhiyyə sistemində uzun illərdir gözlənilən və tibb ictimaiyyəti tərəfindən ən çox müzakirə olunan struktur islahatı rəsmən reallaşdı. Prezident İlham Əliyevin sərəncam və fərmanları ilə ölkə səhiyyəsində ikihakimiyyətliliyə son qoyulması və Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyinin (TƏBİB) yenidən Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilməsi dövlət idarəçiliyində tamamilə yeni bir mərhələnin başlanğıcıdır. TƏBİB-in icraçı direktoru postundan birbaşa səhiyyə naziri kürsüsünə gətirilən Anar Bayramovun qarşısında indi ölkə tibbini kökündən yenidən qurmaq və idarəetmədəki xaosu aradan qaldırmaq kimi mühüm vəzifələr dayanır. Bəs bu böyük struktur inqilabından sonra Azərbaycan səhiyyəsində yaxın gələcəkdə hansı irəliləyişlər ola bilər və vətəndaşların real gözləntiləri nələrdir?
Məsələyə obyektiv yanaşsaq, ilk və ən böyük irəliləyiş idarəetmədəki bürokratik maneələrin və qərar qəbuletmə mexanizmindəki ləngimələrin yox olması ilə bağlı olacaq. Əvvəlki dövrlərdə Səhiyyə Nazirliyi ilə TƏBİB arasında mövcud olan gizli səlahiyyət rəqabəti, xəstəxanaların texniki təchizatından tutmuş kadr təyinatına qədər bir çox strateji məsələdə süni gecikmələrə səbəb olurdu. İndi bütün idarəçilik ssenarisi, maliyyə və hüquqi resurslar vahid bir əldə toplandığı üçün qərarlar rəqəmsal sürətlə və birbaşa qəbul ediləcək. Bu isə dövlət xəstəxanalarında operativliyi əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq, bürokratiyanı sıfıra endirəcək.
Digər mühüm addım İcbari Tibbi Sığorta sisteminin daha effektiv və keyfiyyətli tətbiqi ilə əlaqədardır. İcbari tibbi sığortanın əhatə dairəsi genişlənsə də, vətəndaşların dövlət klinikalarındakı növbələrdən, bəzi dərmanların və xidmətlərin əlçatmazlığından şikayətləri səngimirdi. Həm tibb, həm də iqtisadiyyat sahəsində təhsil almış, keçmişində sığorta şirkətinin şefliyi olan yeni nazir Anar Bayramovun idarəçilik təcrübəsi məhz bu boşluqları doldurmağa yönələcək. Sığorta paketlərinin optimallaşdırılması, xəstəxanalarda tibbi xidmətin keyfiyyətinin yüksəldilməsi və tibb personalının maaş intizamının gücləndirilməsi tibb müəssisələrinə olan ictimai etimadı geri qaytara bilər.
Səhiyyə sahəsində gözlənilən ən böyük inqilablardan biri də regionlardakı tibbi xidmətin səviyyəsinin Bakı şəhəri ilə bərabərləşdirilməsi olmalıdır. TƏBİB-in nazirliyə tabe edilməsi bölgələrdəki modul tipli və rayon mərkəzi xəstəxanalarının fəaliyyətinə birbaşa dövlət nəzarətini asanlaşdıracaq. Vətəndaşlar adi bir cərrahi əməliyyat və ya müayinə üçün paytaxta gəlmək məcburiyyətində qalmamalı, yerlərdə peşəkar kadr potensialı və müasir avadanlıqlar təmin edilməlidir. Eyni zamanda, korrupsiya və qeyri-rəsmi ödənişlərə qarşı elan olunmuş barışmaz mübarizə xəstəxanalarda şəffaflıq mühitini tam bərqərar etməlidir.
Əlbəttə, onilliklər ərzində formalaşmış sistemli problemlərin və vətəndaş narazılıqlarının bir gündə sehrli çubuqla həll olunacağını gözləmək sadəlövhlük olardı. Lakin səhiyyədə aparılan bu struktur islahatları göstərir ki, dövlət sistemin köhnə mexanizmlərlə işləməsində maraqlı deyil və tam yenilənməyə start verilib. İndi hər kəsi düşündürən əsas məsələ, bu rəsmi kağız üzərindəki birləşmənin real xəstəxana palatalarında, həkim qəbullarında və sadə vətəndaşların müraciətlərində özünü necə büruzə verəcəyidir. Biz isə bir vətəndaş və media nümayəndəsi olaraq bu proseslərin daxili təkamülünü və islahatların nəticələrini diqqətlə izləməyə davam edəcəyik.
Aidə Tofiqqızı
