2024-cü il sentyabrın 19-da Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə hər il
sentyabrın 20-də qeyd olunacaq unudulmaz tarix – Dövlət Suverenliyi Günü təsis edilib. Bu
qərar Azərbaycanın 1991-ci ildə müstəqilliyinin bərpası ilə başlayan hadisələrin kulminasiya
nöqtəsi olan ərazi bütövlüyü və müstəqillik uğrunda onilliklər boyu davam edən mübarizənin
rəmzi sonunu əks etdirir. Bu yeni tarixin təqvimdə rəsmi yer alması 2020-ci ildə 44 günlük
Vətən müharibəsində qazanılan Qələbənin, 2023-cü ildə antiterror tədbirlərinin və XXI əsrdə
ölkənin müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsinin əhəmiyyətini bir daha vurğulayır.
Sovet İttifaqının dağılması fonunda 1991-ci ildə müstəqilliyini bərpa edən Azərbaycan
Respublikası XX əsrin sonlarında ən haqsız və ən qəddar işğallardan biri ilə üzləşdi.
Ermənistan Respublikası beynəlxalq hüququn prinsiplərini kobud şəkildə pozaraq Dağlıq
Qarabağ və ona bitişik yeddi rayon da daxil olmaqla, Azərbaycan ərazisinin 20 faizə yaxınını
işğal etdi. Bu ərazilərdə yüz minlərlə azərbaycanlının zorla qovulmasına səbəb olan kütləvi
etnik təmizləmə aparıldı. Bəşəriyyətə qarşı cinayətlərin kulminasiya nöqtəsi, hələ də tarixin ən
faciəli səhifələrindən biri – 1992-ci ildə Xocalı soyqırımı oldu. Lakin nə işğal, nə də beynəlxalq
passivlik Azərbaycan xalqının öz ərazisini və dövlət suverenliyini bərpa etmək iradəsini qıra
bilmədi. Azərbaycanın onilliklər ərzində göstərdiyi diplomatik və hərbi səylər 2020-ci il Vətən
müharibəsində Qələbənin əsası oldu.
2020-ci il sentyabrın 27-də Ermənistanın hərbi təxribatlar törətmək və münaqişənin yeni
mərhələsini açmaq cəhdlərinə cavab olan 44 günlük müharibə başladı. Azərbaycan silahlı
qüvvələri təkcə hərbi məharətlə yanaşı, həm də yüksək ruh yüksəkliyi nümayiş etdirərək
Ermənistan ordusunu darmadağın edərək, əvvəllər işğal olunmuş ərazilərə nəzarəti bərpa etdi.
Bu Qələbə təkcə hərbi uğur deyildi – o, ədalətin bərpası, BMT Təhlükəsizlik Şurasının
qətnamələrinin yerinə yetirilməsi və ən uzun regional müharibələrdən birinin çoxdan gözlənilən
sona çatması idi.
2020-ci il Vətən müharibəsindəki Qələbədən sonra Azərbaycan öz ərazisinə tam
nəzarəti bərqərar etmək üçün səylərini davam etdirib. Siyasi və diplomatik tədbirlərə
baxmayaraq, Ermənistan Qarabağ ərazisindəki silahlı birləşmələri dəstəkləməkdə,
təhlükəsizliyə təhdidlər yaratmaqda və Azərbaycan Respublikasının suverenliyini pozmaqda
davam edirdi. 2023-cü il sentyabrın 19-da Azərbaycanın Silahlı Qüvvələri Qarabağ
bölgəsindən qeyri-qanuni silahlı birləşmələrin yekun olaraq çıxarılması və konstitusiya
quruluşunun bərpası ilə nəticələnən antiterror əməliyyatına başladı. Cəmi 23 saat davam edən
əməliyyat Ermənistan hərbi qüvvələrinin tam tərksilah edilməsinə və Azərbaycanın öz ərazisi
üzərində nəzarətinin tam bərpasına gətirib çıxardı. Bu əməliyyat Azərbaycan xalqının və
dövlətinin öz müstəqilliyini və ərazi bütövlüyünü müdafiə etmək əzmini təsdiq etdi.
Sentyabrın 20-nin Dövlət Suverenliyi Günü kimi təsis edilməsi təkcə Azərbaycan
xalqının və Ordusunun tarixi xidmətlərinin etirafı deyil, həm də ölkənin müstəqil və suveren
dövlət kimi gələcək inkişafının rəmzidir. Bu əlamətdar tarix həm də xalqımızın uğrunda
mübarizə aparmağa və qurban verməyə hazır olduğunu göstərən ən yüksək dəyərdir.
Zənnimcə, bu günün konsepsiyasının üç əsas sütunu bunlardır: Müstəqillik uğrunda
qəhrəmanların və qurbanların xatirəsi – Dövlət Suverenliyi Günü doğma torpaqlarının azadlığı
uğrunda canlarından keçənlərin xatirəsini yad etmək üçün mühüm məqam olacaq. Bu yaddaş
milli kimliyin ayrılmaz hissəsinə çevriləcək, müstəqilliyin təmənnasız gəlmədiyini xatırladacaq.
Digəri, milli birlik – 20 sentyabr təkcə qələbələrin qürur günü deyil, həm də Azərbaycan
xalqının birlik və əzmkarlığının simvolu olacaq. Azərbaycanın çətin anlarda necə birləşərək öz
torpağını, gələcəyini müdafiə etməyə hazır olduğunu sübuta yetirdiyinin bütün dünya şahidi
oldu. Əsas məqamlardan biri isə gələcəyə istiqamətləndirmədir – bu gün həm də dövlətçiliyin
qorunub saxlanılaraq gələcək nəsillərə ötürülməsi, siyasi, iqtisadi və sosial institutların inkişaf
etdirilməsi zərurətini xatırladacaq.
Fuad Əliyev,
Sabirabad rayon sakini, gənc sahibkar
