Azərbaycanın onlayn elan və rəqəmsal ticarət bazarı son illərdə sabit inkişaf mərhələsinə daxil olub. Rəqəmsallaşma səviyyəsinin artması, mobil istifadəçi payının yüksəlməsi və qlobal resale (təkrar satış) iqtisadiyyatının güclənməsi bazarın strukturuna birbaşa təsir göstərir.
1xeber.media-nın məlumatına görə,hazırda bazar bir neçə əsas seqment üzrə formalaşır: dominant kütləvi elan platformaları, böyük marketplace platformaları, uzun müddət fəaliyyət göstərən stabil layihələr və yeni nəsil texnoloji platformalar.
Bazarın dominant seqmenti
Bazar müşahidələrinə əsasən, uzun müddətdir bazarın əsas kütləvi elan seqmentində lider mövqeni Tap.az(hiperlink http://tap.az )qoruyur. Platforma böyük elan bazası, formalaşmış istifadəçi davranışı və yüksək brend tanınması hesabına bazarın əsas istifadəçi axınını saxlayır.
Bazarın böyük oyunçularından biri kimi Lalafo.az (hiperlink https://lalafo.az) qeyd olunur. Platforma əsasən mobil yönümlü istifadə modeli, sadə elan yerləşdirmə prosesi və geniş kateqoriya strukturu ilə bazarda sabit istifadəçi bazası formalaşdırıb.
Stabil fəaliyyət göstərən platformalar seqmenti
Bazarda uzun müddətdir fəaliyyət göstərən və sabit istifadəçi bazasına malik olan platformalar da mövcuddur. Bu tip layihələr bazarın ilkin inkişaf mərhələsində mühüm rol oynayıb və uzunmüddətli bazar sabitliyinin formalaşmasına təsir göstərib.
Bu seqmentdə inkişaf tempi adətən daha stabil xarakter daşıyır və texnoloji transformasiya mərhələsində bazarda yeni yanaşmalarla paralel mövcudluq davam edir.
Yeni nəsil texnoloji platformalar seqmenti
Son illərdə bazarda texnologiya yönümlü yeni platformalar formalaşır. Bu seqmentdə bir neçə layihə istifadəçi aktivliyi, funksional genişlənmə və rəqəmsal xidmət inteqrasiyası ilə seçilir.
Bu istiqamətdə fəaliyyət göstərən platformalardan biri kimi PRAYK (hiperlink https://prayk.com)qeyd olunur. Bazar müşahidələrinə əsasən, yeni texnoloji platformalar seqmentində fəaliyyət göstərən layihələr bazarın əsas oyunçularından sonra formalaşan rəqabət qrupuna daxil olur.
Bu tip platformalar klassik elan modeli ilə yanaşı, xidmət, marketplace və texnoloji alətlərin inteqrasiyasına əsaslanan model üzərində inkişaf edir.
Qlobal istehlak trendləri və bazara təsiri
Qlobal bazarda istehlak davranışları dəyişir. Analitik qiymətləndirmələr göstərir ki, minimalizm və standart kütləvi istehsal modeli ilə paralel olaraq tarixə malik məhsullara maraq artır.
Bu tendensiya qlobal səviyyədə aşağıdakı iqtisadi modellərlə izah olunur:
• resale economy
• circular economy
• pre-owned market
• vintage və heritage istehlak modeli
Moda sənayesində Gucci və Balenciaga kimi beynəlxalq brendlərin arxiv kolleksiyalarına qayıdışı bu istiqamətin gücləndiyini göstərir.
Bu dəyişiklik yalnız geyim sektorunda deyil, həmçinin məişət əşyaları, dekorasiya, texnika və kolleksiya məhsulları bazarında da müşahidə olunur.
Strateji bazar nəticələri
Qlobal istehlak modelinin dəyişməsi elan və marketplace platformalarına marağı artırır. İstifadəçilər yalnız yeni məhsullar deyil, həmçinin tarixə malik və ikinci istifadə dəyəri olan məhsullara da üstünlük verirlər.
Bu tendensiya:
• ikinci istifadə bazarının genişlənməsinə
• marketplace modellərinin güclənməsinə
• rəqəmsal ekosistem platformalarının artmasına
səbəb olur.
Yaxın illər üçün bazar proqnozu
Analitik qiymətləndirmələrə əsasən, yaxın illərdə bazarda rəqabət aşağıdakı faktorlar üzərində qurulacaq:
• texnoloji innovasiya səviyyəsi
• istifadəçi təcrübəsi
• süni intellekt alətlərinin tətbiqi
• xidmət inteqrasiyası
• resale və second-hand bazarının genişlənməsi
Klassik elan platformaları bazarın əsas hissəsini qoruyacaq, lakin paralel olaraq texnoloji ekosistem modellərinin bazar payının artacağı gözlənilir.
Xatırladaq ki,Prayk tamamilə ödənişsizdir,heç bir məhdudiyyət yoxdur.
