Yaxın Şərqdə alovlanan müharibə və Hörmüz boğazının blokadaya alınması qlobal aviasiya sənayesini tarixin ən ağır maliyyə böhranlarından biri ilə üz-üzə qoyub.
1xeber.media Musavat.com-a istinadla xəbər verir ki, Sinqapurun "Channel News Asia" (CNA) telekanalının son məlumatına görə, təyyarə kerosininin qiyməti cəmi bir ay ərzində ikiqat artaraq bir barrel üçün 100 dollardan 197 dollara yüksəlib.
Bu kəskin sıçrayış aviaşirkətlərin 2026-cı il üçün proqnozlaşdırdığı 41 milyard dollarlıq rekord mənfəət ümidlərini puça çıxarıb və sərnişinləri kütləvi bahalaşma dalğası ilə hədələyir.
Kerosin böhranının turizmə və uçuşlara sarsıdıcı təsirləri:
Bilet qiymətlərində "partlayış": Yanacaq xərclərinin artması fonunda "Cathay Pacific", "Singapore Airlines", "Qantas" və "AirAsia" kimi nəhənglər artıq yanacaq rüsumlarını (surcharge) kəskin artırıblar. Məsələn, Sidneydən Londona gediş-dönüş biletlərinə əlavə olunan yanacaq vergisi təkbaşına 800 dollara çatıb.
Marşrutların dəyişməsi və ləğvlər: Müharibə zonası üzərindən uçuşların qadağan edilməsi təyyarələrin daha uzun yollar qət etməsinə, bu isə yanacaq sərfinin 15-20% artmasına səbəb olur. "Air New Zealand" artıq yanacaq qıtlığı və maliyyə itkiləri səbəbindən 44 min sərnişinə təsir edən minlərlə reysi ləğv etdiyini açıqlayıb.
Turistlərin istiqaməti dəyişir: Yaxın Şərqə yaxın olan Türkiyə, Misir və Kiprə uçuş sifarişləri kəskin azalıb. Səyahətçilər daha təhlükəsiz və "tanış" hesab edilən İspaniya, Portuqaliya və Yunanıstan kimi ölkələrə üstünlük verirlər.
Maliyyə çöküşü riski: Aviasiya yanacağı hazırda aviaşirkətlərin ümumi xərclərinin 30%-dən çoxunu təşkil edir. Ekspertlər xəbərdarlıq edirlər ki, əgər neft qiymətləri bu səviyyədə qalsa, bir çox büdcəli (low-cost) aviaşirkət yay mövsümünün sonuna qədər müflis ola bilər.
Hazırda ABŞ və İsrailin İrana zərbələrindən sonra neft bazarındakı qeyri-müəyyənlik bilet qiymətlərini "pinq-ponq" topu kimi hər gün dəyişdirir. Səyahət ekspertləri yaxın aylarda uçmağı planlaşdıran şəxslərə biletləri dərhal almağı tövsiyə edirlər, çünki yay aylarında bəzi istiqamətlər üzrə qiymətlərin 120%-dək artacağı gözlənilir.
