Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) fəaliyyəti, qəbul etdiyi qərarlar və xüsusilə qurum sədri Qoşqar Təhməzlinin ictimaiyyətə açıqlamaları yerli istehsalçılar, fermerlər və müstəqil ekspertlər tərəfindən ciddi narazılıq və kəskin tənqidlərlə qarşılanmaqdadır. Agentliyin son illərdə həyata keçirdiyi siyasət, qida təhlükəsizliyini təmin etməkdən daha çox, yerli kənd təsərrüfatı və heyvandarlıq sektorunun sıxışdırılmasına, eləcə də idxal olunan şübhəli qida komponentlərinin müdafiəsinə xidmət edir təəssüratı yaradır.
Palma Yağının "Vəkili" Rolunda Çıxış Edən Ölkə Rəsmisi
AQTA sədri Qoşqar Təhməzlinin vaxtilə mediada yer alan və cəmiyyətdə hələ də böyük qəzəblə xatırlanan "Palma yağı da digər bitki yağları kimi insan qidası üçün yararlıdır" bəyanatı bu gün də aktual tənqid hədəfidir. Bir çox Avropa ölkəsində xərçəng yaradan trans-yağlarla zəngin olduğu üçün istifadəsinə kəskin məhdudiyyətlər qoyulan, uşaq qidalarında qadağan edilən palma yağının ölkə rəsmisi tərəfindən bu cür canfəşanlıqla müdafiə olunması anlaşılan deyil.
Tənqidçilər haqlı olaraq sual edir: Yerli və təbii kərə yağı istehsalını stimullaşdırmalı olan bir qurum rəhbəri, niyə xaricdən gətirilən ucuz və keyfiyyətsiz palma yağlarının "vəkili" kimi çıxış edir? Bu cür yanaşma ölkənin qida bazarını trans-yağların poliqonuna çevirməklə yanaşı, yerli süd və heyvandarlıq sektorunun iqtisadi baxımdan zəiflədilməsinə, kəndlinin əməyinin ucuzlaşdırılmasına birbaşa zəmin yaradır.
Heyvan Bazarlarına Qarşı Qəsd: İnzibati Qərarlar və "Elektron Birja" Utopiyası
AQTA-nın kənd təsərrüfatına vurduğu ən böyük zərbələrdən biri isə heyvandarlıq və maldarlıq sektoruna qarşı yönəlmiş qərəzli addımlarıdır. Agentliyin müxtəlif baytarlıq-sanitariya normalarını bəhanə gətirərək rayonlardakı 28-dən çox strateji heyvan bazarını yararsız elan etməsi və bir çoxunu tamamilə bağlaması yerli fermerləri çıxılmaz vəziyyətdə qoyub.Qoşqar Təhməzlinin real kənd həyatından, fermerin gündəlik qayğılarından uzaq olan, reallığı əks etdirməyən "elektron heyvan birjası" təklifi kənd təsərrüfatının onurğa sütununu sındırmaq layihəsinə bənzəyir.
İnternetə, müasir texnologiyalara və mürəkkəb bürokratik prosedurlara çıxışı olmayan sadə kəndlinin öz mal-qarasını elektron platformada satacağını düşünmək tam bir utopiyadır. Faktiki olaraq, ənənəvi canlı bazarların qapadılması kəndlinin öz məhsulunu birbaşa satmaq imkanını əlindən alır, bazarı alverçi və vasitəçilərin insafına buraxır.
Maldarlığın Süni Şəkildə Azaldılması Nəyə Xidmət Edir?
Ekspertlərin rəyinə görə, AQTA-nın bu qeyri-peşəkar və aqressiv tənzimləmə siyasəti ölkədə heyvandarlığın süni şəkildə azalmasına rəvac verir. Bazara çıxışı bloklanan, heyvanını sata bilməyən və saxlanma xərcləri altında əzilən fermer çarəsiz qalıb ana mal-qaranı da kəsimə göndərir, heyvandarlıqdan imtina edir.Bunun real fəsadları artıq göz qabağındadır:Yerli ət və süd istehsalı kəskin şəkildə aşağı düşür.
Ölkə bazarı xaricdən gətirilən mənşəyi məlum olmayan dondurulmuş ətlərdən və quru süd tozlarından asılı vəziyyətə düşür.Süni qiymət artımı baş verir, əhali keyfiyyətli yerli məhsul yerinə sintetik qidalara məhkum edilir.
Bir tərəfdən ölkəyə tonlarla idxal edilən ucuz palma yağlarına yaşıl işıq yandıran, digər tərəfdən isə yerli maldarlığın, milli kənd təsərrüfatının nəfəsliyini kəsən heyvan bazarlarını qapadan AQTA rəhbərliyinin fəaliyyəti ciddi şəkildə təftiş olunmalıdır. Cəmiyyət və yerli sahibkarlar Qoşqar Təhməzlidən inzibati cəza mexanizmləri və qadağalar yox, yerli maldarlığın ayaqda qalması üçün real, praktik və fermer yönümlü dəstək proqramları gözləyir.
