Prezident İlham Əliyevin 2026-cı il oktyabrın 8-də Türkmənistana səfərinin tarixi əhəmiyyəti Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə münasibətlərində siyasi iştirakdan regional gündəliyin formalaşdırılmasına doğru irəliləməsi ilə bağlıdır.
Avazada keçirilən 8-ci Məşvərət görüşü Azərbaycanın 2025-ci ilin noyabrında bu formata tamhüquqlu üzv qəbul edilməsindən sonrakı mühüm mərhələ oldu. Görüşdə ölkəmizin 2027-ci ildə formata ilk dəfə sədrlik edəcəyi də bildirildi. Bu fakt Azərbaycanın region dövlətləri ilə əməkdaşlıqda artan siyasi çəkisinin göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər.
Səfərin iqtisadi əhəmiyyəti Xəzərin iki sahili arasında əlaqələrin genişlənməsində görünür. Prezidentin açıqladığı məlumatlara görə, 2025-ci ildə Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə ticarət dövriyyəsi 50 faizdən çox artıb. Azərbaycanda həmin ölkələrin kapitalı ilə 400-dən çox şirkət fəaliyyət göstərir. Birgə investisiya fondları isə əməkdaşlığı ticarətlə yanaşı istehsal və sənaye layihələri üzərində qurmaq üçün imkan yaradır.
Nəqliyyat və enerji məsələləri də görüşün əsas istiqamətlərindən olub. Orta Dəhliz üzrə tranzit yükdaşımaları 2026-cı ilin ilk səkkiz ayında təxminən 20 faiz artıb. Xəzər üzərindən daşımalar, sualtı fiber-optik xətlər və Qazaxıstanla Özbəkistanın iştirak etdiyi yaşıl enerji dəhlizi Azərbaycanın regional bağlantılardakı rolunu genişləndirən layihələrdir.
Türkmənistanla ikitərəfli münasibətlər baxımından da səfər xüsusi məna daşıyır. Rəsmi məlumatda ötən ildən etibarən ən yüksək səviyyədə beş qarşılıqlı səfərin həyata keçirildiyi qeyd olunur. İlham Əliyevlə Sərdar Berdiməhəmmədovun görüşündə siyasi, iqtisadi, nəqliyyat, logistika və humanitar əməkdaşlığın perspektivləri müzakirə edilib. Azərbaycanın Məşvərət formatına qoşulması təşəbbüsünün Türkmənistan tərəfindən irəli sürülməsi bu tərəfdaşlığın regional əhəmiyyətini də göstərir.
Bu faktlar əsasında səfərin əsas tarixi mənasını belə qiymətləndirmək olar: Azərbaycan Mərkəzi Asiyanı beynəlxalq bazarlarla birləşdirən nəqliyyat imkanlarını regional siyasi tərəfdaşlıqla tamamlayır. Qarşıdakı sədrlik isə Bakıya birgə investisiya, istehsal və bağlantı layihələrinin gündəliyini irəli aparmaq üçün əlavə imkan verəcək.
Tural Əhmədov
1xeber.media
