Azərbaycanda son illərdə həyata keçirilən sosial islahatlar əmək bazarında da öz təsirini göstərib. Minimum əməkhaqqının artırılması, dövlət sektorunda çalışanların əməkhaqlarının mərhələli şəkildə yüksəldilməsi və sosial xərclərin genişləndirilməsi nəticəsində minlərlə vətəndaşın gəlirlərində artım müşahidə olunub.
1xeber.media Sfera.az-a istinadən xəbər verir ki, iqtisadçılar mövcud iqtisadi göstəricilərin müsbət dinamikasının davam edəcəyi təqdirdə, 2026-cı ilin sonuna qədər yeni sosial paketin açıqlanmasını istisna etmirlər.
Təhsil sahəsində aparılan islahatlar müəllimlərin əməkhaqqına da təsir göstərib. Sertifikasiya imtahanlarında yüksək nəticə əldə edən müəllimlərin maaşları artıb. Hazırda dövlət məktəblərində çalışan müəllimlərin aylıq əməkhaqqısı orta hesabla 900-1300 manat, yüksək dərs yükü və uğurlu sertifikasiya nəticəsi olan müəllimlərdə isə 1500 manatdan yuxarı ola bilir.
İcbari tibbi sığorta sisteminin tətbiqi dövlət tibb müəssisələrində çalışan həkimlərin gəlirlərinin artmasına səbəb olub. Tarif maaşı ilə yanaşı bonus və əlavələr hesabına bir çox həkim aylıq 1300-2500 manat, bəzi ixtisaslarda isə 3000 manatdan artıq gəlir əldə edir. Tibb bacılarının əməkhaqqısı isə əsasən 700-1100 manat arasında dəyişir.
Hüquq-mühafizə orqanlarında çalışan əməkdaşların maaşları da son sosial paketlər çərçivəsində artırılıb. Polis əməkdaşlarının aylıq gəlirləri rütbə və əlavələr nəzərə alınmaqla 1000-2000 manat arasında dəyişə bilir. Hərbi qulluqçuların maaşları isə xidmət yeri, rütbə və qulluq müddətindən asılı olaraq müəyyənləşdirilir.
Nazirliklər, komitələr və digər dövlət qurumlarında çalışan dövlət qulluqçularının əməkhaqqısı vəzifədən asılı olaraq fərqlənir. Baş mütəxəssislərin aylıq maaşı təxminən 1200-1800 manat, rəhbər vəzifələrdə çalışanların maaşı isə 2000 manatdan yuxarı ola bilir.
Dövlət büdcəsi hesabına maliyyələşən digər sahələrdə çalışanların əməkhaqqıları da müxtəlifdir.
Özəl sektorda isə bəzi peşələr daha yüksək gəlirlə seçilir. Xüsusilə informasiya texnologiyaları, enerji, maliyyə, aviasiya və tikinti sahələrində çalışan ixtisaslı mütəxəssislər ölkədə ən yüksək maaş alan peşə sahibləri hesab olunur. Məsələn, proqram təminatı mühəndisləri, kibertəhlükəsizlik və süni intellekt üzrə mütəxəssislərin aylıq əməkhaqqısı təcrübədən və çalışdıqları şirkətdən asılı olaraq 2 500-7 000 manat, bəzi beynəlxalq şirkətlərdə isə daha yüksək ola bilir. Data analitikləri və süni intellekt üzrə mütəxəssislərin maaşları da 3 000-8 000 manat arasında dəyişir.
Neft-qaz sektorunda çalışan mühəndislər orta hesabla 2 500-6 000 manat, pilotlar 5 000-12 000 manat, hava hərəkətini idarə edən dispetçerlər isə 3 000-6 000 manat aylıq gəlir əldə edə bilirlər. Bank sektorunda rəhbər və risk menecerlərinin maaşları 3 000-8 000 manat, baş mühasiblər və maliyyə direktorlarının gəlirləri 2 500-7 000 manat arasında dəyişir. Korporativ hüquq üzrə ixtisaslaşmış hüquqşünaslar, tikinti layihələrinin rəhbərləri, dəniz kapitanları, eləcə də özəl klinikalarda çalışan yüksək ixtisaslı cərrah və stomatoloqlar da ölkədə ən yüksək maaş alan peşə sahibləri sırasında göstərilir.
Məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin tərbiyəçiləri 700-1000 manat, mədəniyyət işçiləri 600-1000 manat, sosial işçilər 700-1100 manat, dövlət universitetlərində çalışan müəllimlər isə elmi dərəcə və vəzifədən asılı olaraq 1000-2000 manat arasında əməkhaqqı alırlar.
Mütəxəssislərin fikrincə, rəqəmsal texnologiyalar, süni intellekt, enerji, maliyyə və səhiyyə sahələri yaxın illərdə də ən yüksək maaşlı peşələr sırasında qalacaq. Bu sahələrdə ixtisaslı kadrlara tələbatın artması əməkhaqlarının yüksəlməsini də stimullaşdırır.
2026-cı ilin dövlət büdcəsində sosial xərclərin artırılması hökumətin sosial siyasəti davam etdirmək niyyətini göstərən əsas amillərdən biri kimi qiymətləndirilir. Proqnozlara əsasən, ilin sonuna orta aylıq əməkhaqqının 1170 manatı ötəcəyi gözlənilir.
İqtisadçılar bildirirlər ki, inflyasiya nəzarətdə saxlanılarsa və dövlət büdcəsinin gəlirləri plan üzrə icra olunarsa, ilin sonuna yaxın yeni sosial paketin elan edilməsi mümkündür. Belə bir qərar qəbul edilərsə, ilk növbədə müəllimlər, həkimlər, sosial işçilər və digər büdcə təşkilatlarında çalışanların əməkhaqlarının artırılması gündəmə gələ bilər. Eyni zamanda, minimum əməkhaqqı və minimum pensiyanın artırılması ehtimalı da müzakirə olunan məsələlər sırasındadır.
Qeyd edək ki, maaş və sosial ödənişlərlə bağlı hər hansı artım yalnız dövlət tərəfindən rəsmi qərar qəbul edildikdən sonra qüvvəyə minə bilər. Hazırda bununla bağlı rəsmi açıqlama verilməyib.
