Azərbaycan Respublikası ilə Çexiya Respublikası arasında münasibətlər müstəqillik
dövründən etibarən ardıcıl şəkildə inkişaf edərək bu gün qarşılıqlı hörmət, əməkdaşlıq və
ortaq maraqlar əsasında formalaşmışdır. Hər iki ölkə beynəlxalq hüququn prinsiplərinə sadiq
qalaraq, regional sabitliyin və iqtisadi inkişafın təmin olunmasına xüsusi önəm verir.
Siyasi münasibətlər baxımından Azərbaycan ilə Çexiya arasında dialoq yüksək
səviyyədə qurulmuşdur. İki ölkə arasında diplomatik münasibətlər 1993-cü ildə təsis edilmiş və
bu müddət ərzində qarşılıqlı səfərlər, hökumətlərarası komissiyaların fəaliyyəti və
parlamentlərarası əlaqələr mühüm rol oynamışdır. Azərbaycanın Milli Məclisi ilə Çexiya
parlamenti arasında əməkdaşlıq çərçivəsində dostluq qrupları fəaliyyət göstərir ki, bu da
qanunverici orqanlar arasında təcrübə mübadiləsinə və siyasi dialoqun dərinləşməsinə şərait
yaradır.
İqtisadi münasibətlər xüsusilə enerji sektorunda özünü daha qabarıq göstərir.
Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayan ölkə kimi Çexiya üçün
etibarlı tərəfdaşdır. SOCAR vasitəsilə həyata keçirilən enerji əməkdaşlığı Çexiya bazarına neft
və neft məhsullarının ixracını təmin edir. Bununla yanaşı, Çexiya şirkətləri də Azərbaycanda
sənaye, nəqliyyat və infrastruktur layihələrində iştirak etməkdə maraqlıdır.
Ticarət dövriyyəsi illər üzrə dəyişkən olsa da, ümumilikdə müsbət dinamika nümayiş
etdirir. Azərbaycan Çexiyaya əsasən xam neft və enerji məhsulları ixrac edir, əvəzində isə
Çexiyadan sənaye avadanlıqları, texnologiyalar və müxtəlif istehlak məhsulları idxal olunur. Bu
qarşılıqlı iqtisadi əlaqələr hər iki ölkənin iqtisadiyyatlarının şaxələndirilməsi baxımından
mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Bundan əlavə, humanitar və mədəni sahədə əməkdaşlıq da münasibətlərin inkişafında
önəmli yer tutur. Təhsil, turizm və mədəniyyət sahələrində həyata keçirilən layihələr xalqlar
arasında qarşılıqlı anlaşmanı və dostluğu möhkəmləndirir. Çexiyanın zəngin mədəni irsi və
Azərbaycanın qədim tarixi ənənələri bu əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar yaradır.
Gələcək perspektivlərə nəzər saldıqda, Azərbaycan ilə Çexiya arasında münasibətlərin
daha da genişlənməsi üçün böyük potensial mövcuddur. Xüsusilə qeyri-neft sektorunda
əməkdaşlığın artırılması, alternativ enerji mənbələrinin inkişafı, rəqəmsal iqtisadiyyat və
innovasiya sahələrində birgə layihələrin həyata keçirilməsi prioritet istiqamətlər kimi çıxış edir.
Eyni zamanda, nəqliyyat-logistika sahəsində, xüsusilə Orta Dəhliz çərçivəsində əməkdaşlığın
inkişafı Çexiya üçün yeni imkanlar yarada bilər.
Hazırda Azərbaycan Respublikası ilə Çexiya Respublikası arasında siyasi-iqtisadi
münasibətlər sabit və inkişaf edən xarakter daşıyır. Qarşılıqlı maraqlara əsaslanan bu
əməkdaşlıq gələcəkdə daha da dərinləşərək həm regional, həm də beynəlxalq səviyyədə
mühüm əhəmiyyət kəsb edəcəkdir.
Günel Cəfərova,
Sabirabad rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyinin bələdçisi
